درسنامه آموزشی قرآن کلاس هفتم

جلسۀ اوّل: قرآن را صحیح‌تر و زیباتر بخوانیم

دانش‌آموزان عزیز، بیشتر حروف عربی، مانند حروف فارسی تلفظ می‌شود، ولی برخی از این حروف، تلفظ خاص عربی دارند؛ یعنی تلفظ آنها با فارسی فرق دارد. اینک که در روخوانی قرآن مهارت لازم را کسب کرده‌اید، چه خوب است برای توانایی قرائت صحیح و زیبای قرآن، به تدریج با نحوهٔ صحیح تلفظ حروف خاص عربی نیز آشنا شویم تا به این ترتیب، هم قرآن کریم و هم نماز را که برترین عبادت است، با قرائت صحیح و زیبا بخوانیم.

به مثال‌های زیر توجه کنید که چگونه جابه‌جا تلفظ کردن حروف، معنای کلمات را تغییر می‌دهد.

اَمین (امانت‌دار)	عَمین (نابینایان)
سَعید (سعادتمند)	صَعید (خاک)
ذَلَّ (خوار شد)	زَلَّ (لغزید)
ضَلَّ (گمراه شد)	ظَلَّ (ماندگار شد)

امسال با تلفظ صحیح حروف خاص عربی آشنا می‌شوید. سعی کنید هنگام پخش قرائت آیات به چگونگی تلفظ حرف مورد نظر در آن درس خوب دقت کنید تا با تقلید و الگوگیری از آن، شما نیز بتوانید این گونه حروف را صحیح و زیبا تلفظ کنید.

خوب است بدانید که پیامبر اکرم (ص) در حدیثی فرموده‌اند که قرآن را به حالت عربی آن بیاموزید.

تَعَلَّمُوا القُرءانَ بِعَرَبِیَّتِه

سوره هود

فَلَا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هَؤُلَاءِ مَا يَعْبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعْبُدُ آبَاؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِنَّا لَمُوَفُّو هُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ ﴿۱۰۹﴾ وَ لَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَ لَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ ﴿۱۱۰﴾ وَ إِنَّ كُلًّا لَمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمْ رَبُّكَ أَعْمَالَهُمْ إِنَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿۱۱۱﴾ فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَ مَنْ تَابَ مَعَكَ وَ لَا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۱۱۲﴾ وَ لَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَ مَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ ﴿۱۱۳﴾ وَ أَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَيِ النَّهَارِ وَ زُلَفًا مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ ﴿۱۱۴﴾ وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۱۵﴾ فَلَوْلَا كَانَ مِنَ الْقُرُونِ مِنْ قَبْلِكُمْ أُولُو بَقِيَّةٍ يَنْهَوْنَ عَنِ الْفَسَادِ فِي الْأَرْضِ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّنْ أَنْجَيْنَا مِنْهُمْ وَ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَا أُتْرِفُوا فِيهِ وَ كَانُوا مُجْرِمِينَ ﴿۱۱۶﴾ وَ مَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُهَا مُصْلِحُونَ ﴿۱۱۷﴾

ترتیل صوتی آیات 109 تا 117 سوره هود

وَ لَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَ لَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ ﴿۱۱۸﴾ إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿۱۱۹﴾ وَ كُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْبَاءِ الرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِ فُؤَادَكَ وَ جَاءَكَ فِي هَذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَ ذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۲۰﴾ وَ قُلْ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ ﴿۱۲۱﴾ وَ انْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ ﴿۱۲۲﴾ وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ وَ مَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿۱۲۳﴾

الر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ ﴿۱﴾ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۲﴾ نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَذَا الْقُرْآنَ وَ إِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ ﴿۳﴾ إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي سَاجِدِينَ ﴿۴﴾

ترتیل صوتی آیات 118 تا 123 سوره هود و آیات 1 تا 4 سوره یوسف

آموزش مفاهیم

جلسۀ دوم: سوره یوسف

وَ اتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْحَاقَ وَ يَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ ﴿۳۸﴾ يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَأَرْبَابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ ﴿۳۹﴾ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْمَاءً سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَ آبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ ﴿۴۰﴾ يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَ أَمَّا الْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ ﴿۴۱﴾ وَ قَالَ لِلَّذِي ظَنَّ أَنَّهُ نَاجٍ مِنْهُمَا اذْكُرْنِي عِنْدَ رَبِّكَ فَأَنْسَاهُ الشَّيْطَانُ ذِكْرَ رَبِّهِ فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ ﴿۴۲﴾ وَ قَالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرَى سَبْعَ بَقَرَاتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنْبُلَاتٍ خُضْرٍ وَ أُخَرَ يَابِسَاتٍ يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ أَفْتُونِي فِي رُؤْيَايَ إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّؤْيَا تَعْبُرُونَ ﴿۴۳﴾

ترتیل صوتی آیات 38 تا 43 سوره یوسف

قرائت نماز

با توجه به ضرورت صحت قرائت، عبارات نماز را با دقت بخوانید و سعی کنید حروف خاص عربی را صحیح تلفظ کنید.

اِسِتعاذه
اَعوذُ باللِّٰه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیمِ

سوره حَمد (فاتحه)
بِسمِ اللِّٰه الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ
الحَمدُ للِّٰه رَبِّ العالَمینَ
الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ
ماِلكِ یَومِ الدّینِ
اِیّاكَ نَعبُدُ وَ ایّاكَ نَستَعینُ
اِهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیمَ
صِراطَ الَّذینَ اَنعَمتَ عَلَیهِم
غَیِر المَغضوبِ عَلَیهِم
وَلَاالضّالّینَ

سوره توحید (ِاخلاص)
بِسمِ اللِّٰه الرَّحمٰنِ الرَّحیمِ
قُل هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ
اَللّٰهُ الصَّمَدُ
لَم یَِلد وَ لَم یولَد
وَ لَم یَکُن لَه و کُفُوًا اَحَدٌ

ذکر رکوع
سُبحان رَبِّیَ العظیم وَ بِحَمدِه

ذکر بعد از رکوع
سَمِعَ اللّٰهُ لِمَن حَمِدَهُ

ذکر سجده
سُبحان رَبِّیَ الاَعلیٰ وَ بِحَمدِه

اِسِتغفار
اَستَغِفرُ اللّٰهَ رَبّی وَاَتوبُ الَیِه

ذکر برخاستن
بِحَولِ اللِّٰه وَ قَوَِّتهٰ اَقومُ وَ اَقعُدُ

دعای قُنوت
رَبَّنا آِتنا فی الدُّنیا حَسَنَةً
وَ فی الآخِرَِة حَسَنَةً
وَِ قنا عَذابَ النّارِ

تسبیحات اَربَعَه
سُبحانَ اللِّٰه وَ الحَمدُ للِّٰه وَلا الٰهَ الَّ اللّٰهُ وَ اللّٰهُ اَکبَرُ

تَشَهُّد
اَشهَدُ اَن لاِالٰهَ الَّاللّٰهُ وَحدَه و لاشَریكَ لَه و
وَ اَشهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا عَبدُه و وَ رَسولُهُ
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحُمَّدٍ

سلام
السَّلامُ عَلَیكَ اَیُّهَا النَِّبیُّ وَ رَحمَةُ اللِّٰه وَ بَرَکاتُهُ
السَّلامُ عَلَینا وَ عَلیٰ عِباِد اللِّٰه الصّاِلحینَ
السَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَةُ اللِّٰه وَ بَرَکاتُهُ

آموزش مفاهیم

مسابقات قرآن

پس از پیروزی انقلاب اسلامی حافظان و قاریان کشورمان توانسته‌اند در مسابقات جهانی حفظ، قرائت و درک مفاهیم قرآن، بیش از ٤٥ رتبهٔ اوّل تا سوم جهان را به‌دست آورند. این مسابقات همه ساله در کشورهای ایران، سوریه، عربستان، مالزی، هندوستان و… برگزار می‌شود.

خوب است بدانید هر سال مرحلهٔ اوّل مسابقات قرآن دانش‌آموزی در مدارس انجام می‌شود و دانش‌آموزانی که در این مسابقات امتیاز بیشتری می‌آورند، به مراحل بالاتر راه می‌یابند. شما هم اگر علاقه‌مند باشید می‌توانید با شرکت در این مسابقات، مراحل آن را به ترتیب زیر، پشت سر بگذارید.

اگر به شرکت در این مسابقات علاقه‌مند هستید، از همین امروز تصمیم بگیرید از نوارهای آموزش قرائت و کتاب قرآن خود با دقت بیشتری استفاده کنید و با راهنمایی دبیر قرآن و اولیای مدرسه، برای این کار آماده شوید.
مراحل مسابقات قرآن دانش‌آموزی: مدرسه $\leftarrow $ منطقه یا شهرستان $\leftarrow $ استان $\leftarrow $ كشور